Słońcem rozpieszczane na południowym zboczu Wierzchołków Pavlovskich, wśród do góry ubiegających się rządków winnic i bujnej zielni Moraw Południowych, leży dawne skrzyżowanie kultur, miasto wina i wyjątkowych zabytków historycznych. Białawe skały z srebrzystymi cyplami, rozmaita flora i unikalne gatunki fauny zdobią jedną z pereł architektonicznych Moraw, około potężnego zamku rozkładający się Mikulov. Miasto pod Svatým kopečkem na wapiennych skałach Zámeckého vrchu, Kozího hrádku i Turoldu oczaruje Państwa urokiem średniowiecznej mozaiki, którą wetknęły miastu mocne rody szlacheckie Lichtenštejnów i Ditrichštejnów. Tolerancyjna zwierzchność i strategiczne położenie miasta przyprowadziły w XVI wieku do Mikulova wyśmienitych rzemieślników i winiarzy prześladowanych sektami haban i przedsiębiorczymi handlowcami żydowskimi. Mikulovskie zgromadzenie żydowskie było największe na Morawach a miasto stanowiło do połowy XIX wieku centrum administracyjne i duchowne morawskich żydów, siedzibę ziemskiego rabina. Centrum Mikulova jest miejskim rezerwatem zabytkowym.

Położenie miasta, hojność przyrody i duch tolerancji przyczyniły się także do dynamicznego rozwoju mikulovskiego winiarstwa. W 1526 roku przyjął Mikulov jako pierwsze miasto na Morawach haban a ich przyjście umocniło wysadzanie nowych winnic, które ciągnęły się po Svatý Kopeček, Klentnice i Bavory. Sławę winiarstwa w mieście dowodzi także mikulovski horenski regulamin z 1586 roku, który pomimo swojego podobieństwa z horenskim prawem niedalekiego Falkenštejna zachował sobie niezależność procesową. Najwyższym sędzią horenskim w posiadłości mikulovskiej była władza świecka, publiczne czytanie prawa horenskiego było nakazane raz w roku, na święto świętego Wawrzyńca. Regularne i wczesne kształcenie winnic zapewniał systematycznymi przeglądami perkmistrz, niedbale obrabiane pola zostały oznakowane drewnianym krzyżem a ich właściciel został ukarany grzywną. Perkmistrz także rozstrzygał spory między wincurem i winiarzem oraz przestrzeganie zakazu pracy w sobotę po południu, w niedziele i święta. Regulamin horenski karał nie tylko kradzieże gron winnych, ale także kołków, włóczeniem przez winnicę był ukarany ten, kto z zemsty zniszczył młode odrostki winorośli. W XVIII wieku, kiedy Mikulov jest wspominany jako centrum winiarskie Moraw, rozwija się także rozbudowa piwniczek winnych. W 1850 roku powstała w mieście powiatowa spółka dla rolnictwa i winiarstwa a rozłóg winnic osiągnął 352 hektarów. Obecnych 440 hektarów winnic rozkłada się w dwunastu trasach winnych przeważnie na skałach wapiennych w okolicy miasta. Stuletnią tradycją szczycą się w szczególności trasy Pod Svatým Kopečkem, Šibeniční vrch, Pod Turoldem, Hliníky, Mariánský kopec, Červený kopec, Za rybníkem.

Rozwojowi winiarstwa w Morawach jest poświęcona ekspozycja Muzeum regionalnego w Mikulowie. Mapuje tradycyjne i obecne postępowania robocze przy pielęgnacji winnic i produkcji wina, częścią ekspozycji są także narzędzia robocze i historyczne narzędzia winiarzy, naczynia i prasy. Dziesiątce wyjątkowych egzemplarzy bogato zdobionych rzeźbą dominuje prasa kłodowa z Divák datowana 1751 rokiem. Częścią ekspozycji jest także piwniczka renesansowa z olbrzymią beczką z 1643 roku, która pomieściła 101 000 litrów wina. Wystawa przybliża także chwile świąteczne winiarzy – winobranie i kosztowanie wina.

Mikulovskie piwniczki winne zbudowano w kilku lokacjach na peryferii miasta, wybitne piwniczki winne i kolonie winiarskie znajdziemy, ale także kilka kroków od historycznego centrum miasta.

Wybitnymi budowlami winiarskimi Mikulova są domy budowane nad piwnicami. Unikalne dzieło podziemne ukrywa dom barokowy z 1525 roku Na Jámě Nr 17. Po kilku schodach zejdziemy do pierwszego pomieszczenia trójprzestrzennej piwnicy, która służy obecnie jako tłoczarnia. Pierwotną tłoczarnią był następny poprzeczny korytarz z krzyżowym sklepieniem, który zachował sobie charakter imponującej średniowiecznej przestrzeni, której właściciel Ing. Eliáš wetknął ducha i twarz dawnych czasów. Wejście do samej piwnicy obramowane jest kamiennymi ościeżami a prowadzi przez szeroką kolebkową szyję wyposażoną w nitki do odkładania. Piwniczka jest zasklepiona nieotynkowanym ceglanym sklepieniem, które podpierają masywne pasy z muru o mieszanym składzie. Boczne lochy w tylnej części piwniczki służyły jako skryj zapasów przed plądrującymi wojskami już w czasach najazdów szwedzkich na Morawy. Współczesna kopia pierwotnego domu winiarskiego z XIX wieku Na Jámě Nr 7 skrywa przestrzenie rozczłonkowanej piwnicy skalnej. Tłoczarnia jest mała, wejścia ceglane wejdą do murowanej części przed piwnicą, stąd schodzi się do labiryntu wzajemnie połączonych jaskiń. Cenny obiekt winiarski znajduje się także w parterze zabytkowego chronionego domu w ulicy Koněvova Nr 22. Starodawna prostokątna tłoczarnia jest zasklepiona czterema polami krzyżowego sklepienia i połączona z piwnicą s habanską.

Dziwaczne i kręte korytarze w wapiennej skale służące do przechowywania wina są tu wspominane już od połowy XVIII wieku. Budowanie piwniczek winnych pod Kozím hrádkem kontynuowało i w następnych latach, dowodem o ich właścicielach są cegły z motywami żydowskimi i niemieckimi monogramami znalezione przy przeróbkach piwniczek. Jedną z pierwotnych piwniczek skalnych jest także dla piety rekonstruowana piwniczka winna Pana Čermáka. Przepiękne i tajemnicze przestrzenie tutejszych piwniczek niestety skrywają niestylowe tłoczarnie z drugiej połowy ubiegłego wieku. Współczesną piwnicą z tłoczarnią w parterze jest budowla Ladislava Solaříka. Odnowienie zasypanej piwniczki winnej rozpoczęto przez odstrzelanie skały w 1957 roku a pięć lat trwało ciosanie, wiercenie i wywożenie kamienia i odważki. W wyniku uciążliwej walki z masywem wapiennym powstała tłoczarnia i piwnica o niesystematycznym rzucie poziomym z kilkoma korytarzami, która osiąga w najwyższym miejscu wysokości pięciu metrów. Prawdopodobnie dopiero pod koniec XVIII wieku zaczęto budować domy winiarskie i piwniczki winne w dzisiejszej ulicy Kamenný řádek. O czasie pochodzenia budowli winiarskich w zboczu pod Turoldem można przypuszczać według rozwiązania budowlanego szczyciku. Najstarsze parterowe i piętrowe tłoczarnie nad piwniczkami winnymi powstały tu najpierw w przełomie XVIII i XIX wieku, częścią kolonii jest także rząd nowych piwniczek winnych. W następnych koloniach piwniczek winnych w mieście – ulica Bezručova i Zlámalova – mienią się głębokie piwniczki ziemne z marnującym się szczycikiem o tradycyjnym kształcie i nowe budowle winiarskie.