Petrov - Barok, to coś dla oka

Miejscowość Petrov była pierwotnie grodziskiem wodnym, które było prawdopodobnie częścią fortyfikacji przeciwko Węgrom. Osada przypomina się po raz pierwszy w dokumentach piśmiennych w 1412 roku. Charakter miejscowości jest rolniczy z istotnym udziałem sadownictwa i winiarstwa. Od 1580 roku był Petrov także ośrodkiem zdrojowym Słowacka a dążeniem miejscowości jest ponownie nawiązać na tradycję leczenia źródłami siarkowymi, która była przerwana w 1987 roku. Następną okazją rozwoju miejscowości i poszerzenia usług dla turystów jest historyczna droga wodna Baťův kanál. Unikatem przyrody są Petrovské louky, reszta rozległego kompleksu łąk zalewanych rzeką Morawą z charakterystyczną florą i obecnością się zagrożonych gatunków zwierzaków. Winorośl uprawiano na terenie Moraw Południowo-wschodnich prawdopodobnie już w czasach Rzeszy Wielkomorawskiej, udowodnione korzenie winiarstwa w okolicy Strážnice sięgają do XVI wieku. O dziś już bardzo zacnej, kiedyś jednak w regionie Strážnicy bardzo rozpowszechnionej odmianie, pisze Helena Kotalíková w książce O winie: „W czasach moje młodości w okolicy Strážnice uprawiano często tak zwany frašták. Była to taka niewiele wymagająca odmiana, która nie potrzebowała żadnej specjalnej troski. Było to wino bardzo kwaśne, mówiono o nim, że by z płaszcza rozebrało. Ale było wytrawne i dobre a obecnie jest bardzo zacne. W tamtych czasach były go pełne winnice a wieśniacy mieszali go z frankovką a mówili temu ryšáček… A oprócz fraštáku uprawiano u nas także Otelo. To było wino bardzo upojne, które łatwo wchodziło w głowę. Otelem był znany głównie Petrov. Po założeniu spółdzielni petrovjanom otelák powyrzucali z winnic a nakazali tam zasadzić coś bardziej szlachetnego…“

Ziemne piwniczki winne bez tłoczarni

Znaczącym zabytkiem miejscowości jest kaplica Panny Marii Bolesnej z słowackimi ozdobami ornamentalnymi. Chwytliwa budowa ludowa strzeże wejście do jednego z najcenniejszych zbiorów budowli winiarskich w Morawach, który był w 1983 roku ogłoszony za rezerwat zabytkowy architektury ludowej. Piwniczki winne w Plžích są wspominane już w XV wieku, w późniejszych czasach podziemne „plže“ służyły tylko do przechowywania wina, ale także jako ukrycie przed utrapieniami wojennymi. Lokacja, której nazwa pochodzi od kształtu piwniczek winnych wgłębionych w poddanej żółtej glinie i wzmocnionych kamiennym sklepieniem, powstała prawdopodobnie z osadzaniem winnic. Budowle należą do typu ziemnych piwniczek winnych bez tłoczarni, której funkcję pełni większością prostokątne pomieszczenie za murowanym szczycikiem. A właśnie szczycik jest istotnym elementem artystycznym i estetycznym petrovskich piwniczek winnych. Od XVI wieku są budowane w jednolitym stylu, rozwiązaniu artystycznemu dominują elementy architektoniczne kształtów barokowych z naciągniętym łukiem nad sklepionym wejściem do przestrzeni przed piwniczką. Biały szczycik wapienny z niebieskim wyrównaniem a drzwi z dębowego drewna skutek estetyczny jeszcze potęgują. Na szczyciku piwniczki winnej, gdzie wyrównanie niebieskim kolorem na bocznej ścianie następuje czerwone żudra, mają nie tylko dobre wino, ale i dziewczynę do wyjścia za mąż.

Po wieki niezmienny geniusz loci

Piwniczki winne budowali sami winiarze z pomocą sąsiedzką albo krewnych a pod nadzorem mistrza murarskiego, co działo się właściwie do niedawnych dni. Szerokość większości piwniczek winnych waha się około trzech metrów, długość sięga zazwyczaj 15 metrów, tylko w wyjątkowych przypadkach są piwniczki winne dłuższe. Warstwa gliny nad piwniczką winną i jej grubość pomagają utrzymywać dogodny klimat wewnętrzny, znaczący dla jakości wina. Nad glinianym wałem podnoszą się tylko rampúchy, pierwotnie kamienne masywne kominy. Przestrzeń przed piwniczką (tłoczarnia) je jest częścią roboczą i towarzyską większości petrovskich piwniczek winnych. Podczas winobrania przetwarzają się grona, w reszcie roku służy jako miejsce do posiedzenia i kosztowania wina. Najstarszą piwniczkę winną w kolonii poznamy według wąskiego podziemnego korytarza, który jest wymurowany z drobnych kamyków. Należą do nich piwniczki winne numer 41, 43, 48 i piwniczka winna numer 38, która jest jedną z artystycznie najciekawszych i najcenniejszych piwniczek winnych zestawu. Piwniczki winne w Plžích wytwarzają jednostronną lub dwustronną zabudowę uliczną z dwoma rynkami, które służą jako centrum towarzyskie kompleksu winnic. Tu znajduje się także jedna z największych piwniczek winnych, która należała pierwotnie do rodziny Magnisów, właścicieli posiadłości strażnickiej i zamku. Jam zbożowe (lochy) znane także z innych regionów bywały w Plžích w kształcie dzbana, trzy metry głębokie i wypalone ogniem. Górny otwór lochu był nakryty dużym płaskim kamieniem, który służył równocześnie jako podłoga. Podczas wieków niezmienny i harmoniczny kompleks nie jest jednak martwym skansenem. Geniusz loci Plžů, zgrabni winiarze i miłośnicy stwarzają tu towarzyskie i wesołe społeczeństwo. Można się tu spotkać nie tylko ze snopkiem słomianym na drzwiach piwniczki winnej, który już w czasach pierwszej republiki oznaczał budy, gdzie można było skosztować wina, ale przede wszystkim z ochotą i otwartymi drzwiami. W Petrowie zawsze spotkamy winiarza, który na przykład i z pełnej beczki „wyciągnie“ najlepszego wina w piwniczce winnej a jeszcze doda opowiadanie o historii i obecności Plžów. Frankovka, którą „skosztowaliśmy“ w piwniczce winnej, której wnętrze służyło do nakręcania niezapomnianej sceny z piwniczki winnej z filmu Jak poetom smakuje życie, miały ognisty kolor, pełny smak a zapach czerwonych owoców.