Bořetice

O gmini

Bořetice - Od samodzielnej posiadłości do wolnej republiki

A-Bořetice

Miejscowość liczy 1 300 mieszkańców, 173 hektarów winnic i 260 piwniczek winnych. Okolica Bořetic była od dawna wykorzystywana do celów rolniczych, o czym świadczy znalezisko rozległego osiedla starego 5 000 lat. Najsłynniejszym zabytkiem jest kościół świętej Anny z 1680 roku, od 1879 roku mają Bořetice własną parafię. W miejscu obecnego domu kultury stała kiedyś dzwonnica, z której zwoływano na robotę; w 1848 roku została zburzona jako symbol ucisku. Winnice w najbardziej znanej górze bořetickiej zwanej Kraví są przypominane już w 1355 roku. Na winiarstwo mieli mocny wpływ habanie, którzy zamieszkiwali tą miejscowość w latach 1545–1605 a w domach numer 13 i 71 mieli piwniczkę winną.

O uliczkach z piwniczkami winnymi

Do winnicy na łódce

W 1567 roku udzielił Burian Tetaur z Tetova dla miejscowości przywilej, w którym zobowiązał się płacić Bořetickim za pracę w winIMG_0737nicach – w tym czasie były Bořetice samodzielną posiadłością. Po wojnie trzydziestoletniej było z pierwotnych 178 miar uprawianych tylko 38. Najlepsze winnice są w Kravích horách, winnice w trasie Kopce nie są obecnie uprawiane, ponieważ są źle przystępne dla mechanizacji. Do XIX wieku leżało między Kraví horou i wioską jezioro Kůdelka, więc winiarze do piwniczek winnych przyjeżdżali na łódkach, ci biedniIMG_0719ejsi nawet w nieckach. Nad Kraví horou stoi 12 metrów wysoka wieża widokowa a przy niej wspomnienie poświęcone świętemu Hubertovi. Niedaleko stąd znajduje się rezerwat przyrody Zázmoníky z zacnymi roślinami stepowymi. Na lessowych iłach powodzi się specjalnie winom czerwonym: Modrý Portugal, Frankovka, Svatovavřinecké, André, Merlot i Zweigeltrebe. Z białych odmian są tu uprawiane Neuburské, Ryzlink vlašský, Ryzlink rýnský, Veltlínské zelené, Tramín oraz Müller-Thurgau. W celu skomplikowanego uprawiania już niemal wyginęło Sylvánské zelené, które było wcześniej najwięcej uprawianą odmianą, niosło więc ogólne oznaczenie Morávka. O urodzajności tutejszej gleby mówi opowieść o mieszkańcowi Bořetic, który wyhodował tak dużą dynię, że przed winobraniem ukrywali się w niej hotarze przed deszczem.

Zajmujący

Humor inspirowany winiarstwem i winem

Bezpośrednio w wiosce znajduje się ponad dwadzieścia piwniczek winnych, z których najstarsze pochodzą z XVI wieku. Chlubą Bořetic jest duży kompleks piwniczek winnych w kierunku północnym od miejscowości na zboczuIMG_0712 pod Kraví horou, która zawdzięcza swą nazwę byłemu pastwisku. Nad rzeczką Trkmanką rozkłada się wioska winiarska, gdzie w dwu rzędach nad sobą znajduje się 230 piwniczek winnych z tłoczarniami. Górny i Dolny frejd (nazwa pochodzi od żywopłotu, którym były wcześniej ogrodzone górne i dolne granice winnicy) sąsiedzi z poprzecznymi rządkami piwniczek winnych Hliníky i Zahraničím. W Górnym frejdzie stoi oddzielnie tłoczarnia orientowana frontonem z XVIII wieku. Obwisłe dachy siodłowe dadzą ochronę wejścia przed wpływami atmosferycznymi. Wejście do tłoczarni jest w środku ściany frontowej, drzwi są wyposażone w bramkę, przez którą jest tłoczarnia zamykana w czasie kiszenia soku z powodu wietrzenia. Fronton nad wejściem, który jest wyposażony w otwór do podawania z drewnianymi drzwiczkami, służył jako siennik. Do najstarszych budowli należy tłoczarnia byłego starosty Frolicha Nr 49 z piwniczką winną z datą 1794 roku i piwniczkę winną Stanislava Petráska, w której na wyjściu wentylacji widnieje nazwisko Fabián Fiala i 1818 rok. Dolny frejd jest od Górnego oddzielony Kravihorskim murem żalu, na Vinckově náměstí znajduje się kapliczka św. Urbana z pomnikiem zmarłym winiarzom. Tłoczarnie nad pierwotnymi ziemnymi piwniczkami winnymi zaczęto tu budować dopiero w okresie międzywojennym, większość ich pochodzi z lat 60 ubiegłego wieku. Typologicznie chodzi przeważnie o rynnami orientowana parterowe tłoczarnie, które nawiązują do siebie jednolitym rzędem Na budowanie w Dolnym frejdzie wspomina Pan Gruza:IMG_0739

„Po cegły jeździliśmy z końmi do Hodonína. Jest to trzydzieści kilometrów, więc rano wyjechaliśmy jeszcze w ciemności a o północy byliśmy z powrotem. A to jeszcze przywieźliśmy ludziom z cegielni balony z winem, aby załadowali nas wcześniej, aniżeli pozostałych w kolejce. Raz chciał mnie ktoś z tego powodu nawet zbić. Ale miałem dobre konie, więc za jednym razem przywiozłem ponad tysiąc cegieł.“

Wejście w szczycik jest często obramowane žudrem a ściana frontowa ma kolorowe wyrównanie. Piwniczki winne są eklektyczne, korzystają z motywów atrakcyjnych dla turystów z Podluží lub regionu Kyjova, częstym grzechem jest pokładanie płytek na ścianach (częściej w Górnym frejdzie, Dolny frejd jest architektonicznie prostszy, ponieważ powstawał w krótkim interwale czasowym). Częścią kompleksu jest hotel Kraví hora, zwany Pastelky, który znacznie naruszył charakter kolonii piwniczek winnych drobnych wytwórców. Tłoczarnie w Zahraničí znajdują się już w katastrze sąsiedniej miejscowości Němčičky. Stoj5900ą w miejscu jamy po wydobytej glinie, gdzie podczas wojny odbywały się nielegalne uczty. Od 1953 roku budował je murarz František Michna z Vrbice, który zasłużył się o to, aby większość piwniczek winnych posiadało jego typowy kamienny szczycik z załamanymi sklepionymi oknami. Najnowsza jest uliczka w Hliníkách, i choć znajdziemy tu także niektóre starodawne piwniczki winne (np. nr 114). W dniu 12 listopada 2000 powstała recesyjna Swobodna republika federalna Kraví hora, która ma służyć przede wszystkim w celu propagacji winiarstwa. Ma własny rząd i prezydenta, którzy są wybierani w terminie wyborów komunalnych, hymn Bořetickiej Kraví hory, znak, znaczki pocztowe i walutę kravihorec, który jest równoważny z eurem. Mieszkańcy Republiki Kravihorskiej wyznaczają się dużą serdecznością i gościnnością, organizują różne happeningi winiarskie – ćwiczenia armii kravihorskiej, protest przeciwko zimnemu wiatru spowodowanemu przez olbrzymie koło w Prater.

Uroczystości związane z winem

Wielkanocna wystawa win

Dzień otwartych piwniczek winnych (maj)

Pielgrzymka winiarska (czerwiec)

Ekspedycja krajem André (30 czerwca)

Zabijanie góry (na przełomie sierpnia i września)

Bieg za bořetickim burčákiem (październik)

Uroczystość nowego wina na św. Marcina

Pożegnanie młodemu winu na św. Szczepana

Fotogaleria

IMG_0737
IMG_0719
IMG_0739
IMG_0712
IMG_0708
IMG_0723

Koordinátor

www.nadacepartnerstvi.cz

Generální partner

www.nadacecs.cz

Hlavní partner

www.geodis.cz

Mediální partner

www.rozhlas.cz/brno

Další partneři

www.wineofczechrepublic.czwww.vinarskyfond.cz

   www.kolopro.czwww.planstudio.cz

www.infodomovina.cz

Projekt Uliczky z piwniczkami winnymi Moraw Południowych

http://www.strukturalni-fondy.cz/

www.kr-jihomoravsky.cz

Projekt finansowany ze środków Unii Europejskiej i Województwa Południowomorawskiego.