Vrbice - Wysoko jest kościół w Vrbicy, a jeszcze wyżej sierpniowe niebo, pod którym dojrzewają winnice, szpakom dla uciechy.

Miejscowość powstała przez niemiecką kolonizację na początku XIII wieku, jej mieszkańcy byli wolni i mieli obowiązek służby państwowej. Obecny kościół świętego Jilji został zbudowany dopiero na początku XX wieku, dziś je noworomański kościół dominantą całej okolicy. Vrbice rozkłada się na zboczu i wyżynie, winiarstwo rozwijało się tu z powodu bardziej surowego klimatu wolniej niż w pozostałych wioskach; dopiero w ostatnim dziesięcioleciu według fachowców winiarskich staje się centrum czerwonych win najwyższej jakości. Ponad 150 hektarów winnic, których zieleń opiera się o złote łany zboża w urozmaiconym terenie, zdobi okolica osady w trasach Široký, Záhumenice, Strážka, Šudoněk, Krátký, Dlúhý, Ochoze i U Boží muky. Najlepszej jakości są tu odmiany Neuburské, Ryzlink vlašský, Veltlínské zelené, Tramín, Sauvignon, Svatovavřinecké, Frankovka i Portugal, w ostatnich latach rozpowszechniło się uprawianie odmiany Zweigeltrebe.

Szlachetna czarna pleśń w morawskich piwniczkach

Dwa miejsca vrbickich piwniczek winnych budowano z odstępem kilku wieków a swoim wizerunkiem i charakterem się znacznie odróżniają. Starsza kolonia Na sklepech, która wytwarza dwa dolne piętra budowli winiarskich w miejscowości, powstała w drugiej połowie XVII wieku a dziś jest częścią zabudowy wiejskiej. Chodzi większością o kamienne piętrowe budowle z wewnętrznymi tłoczarniami i długimi sklepionymi piwniczkami winnymi. Proste stropy tłoczarni są zazwyczaj belkowe, do piwnicy głębionej w glinie prowadzi pochyły korytarz łączący. W kilku tłoczarniach są zachowane pierwotne podłogi z ubitej gliny. Przednie wejście do tłoczarni ramuje olbrzymie żudro, drewniany fronton jest wyposażany w drzwiczki do układania siana. Według legendy były budowle połączone podziemnymi korytarzami z čejkovicką twierdzą a w czasach rabujących najeźdźców służyły jako schronienie dla miejscowych obywateli. Bardziej znaną lokacją są piwniczki winne Stráž. Te ślimaki wykopane w zboczach skały zlepieńcowej pod kościołem zbudowano w pięciu piętrach nad sobą a każde z pięter ma swoją własną nazwę: Na vyhlídce, Podkova, Pod kostelem, Pod větřákem, Pod novýma. Pierwsze piwniczki winne zaczęto tu budować na przełomie XVIII i XIX wieku, tłoczarnie z kamiennym szczycikiem były do podziemnych korytarzy przebudowane w połowie ubiegłego wieku.

Presúz – część wejściowa piwniczki winnej – jest wybudowany z wydobytego kamienia i ma kamienną ścianę frontonową, wielokroć rozwiązaną z dwu rodzajów kamienia lub w kombinacji z cegłą. Miejscową ciekawostką jest upodobanie w gotyckim załamanym łuku, w niektórych miejscach potrójnym łuku. Przestrzeń nad drzwiami jest pomalowana na biało, czasami ozdobiona malowaniem – winogrona, kościół vrbicki. Szlachetna czarna pleśń na ścianach piwniczki winnej wypowiada o stabilnym środowisku, które wino potrzebuje do swego dojrzewania i przechowywania. W celu przyjemnego posiedzenia pomaga rozwiązanie parkowe kompleksu, gdzie można posiedzieć na grubo rzeźbionych ławkach w cieniu historycznej prasy i cieszyć się z widoku do kraju. Zacnie jednolity charakter kompleksu, który wytworzył murarz František Michna w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku, zakłóca tylko kilka piętrowych piwniczek winnych tynkiem z łupkiem w ulicy Pod břehem.